در روزهای اخیر، جدال درباره ماهیت غیرمتمرکز بودن شبکه XRP Ledger (XRPL) دوباره در فضای رمزارزها بالا گرفته است. اینبار، بیل مورگان، وکیل و تحلیلگر شناختهشده در جامعه طرفداران XRP، در پاسخ به منتقدان خود به اسناد رسمی کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC) اشاره کرده و گفته است که ادعاهای تمرکزگرایی علیه XRP فاقد پشتوانه واقعی هستند.
ادعاهای تازه درباره تمرکز XRP
بحث درباره میزان تمرکز در شبکه XRP موضوع جدیدی نیست. منتقدان از سالها پیش مدعی بودهاند که شرکت ریپل لبز (Ripple Labs)، که توسعهدهنده اصلی ریپل است، نقش بیش از حدی در کنترل و هدایت شبکه دارد.
بهویژه پس از پروندهی حقوقی طولانیمدت میان ریپل و SEC، بسیاری از تحلیلگران استقلال و غیرمتمرکز بودن XRPL را زیر سؤال بردهاند. یکی از تازهترین منتقدان، تحلیلگر حوزه بلاکچین جاستین بونز (Justin Bons) بود که در پستی در شبکه ایکس (توییتر سابق) ادعا کرد XRP و همچنین BNB، برخلاف ادعای طرفدارانشان، بلاکچینهایی «دارای مجوز» (permissioned) هستند و کنترلشان عملاً در اختیار یک نهاد مرکزی است.
واکنش بیل مورگان: استناد به مستندات حقوقی SEC
بیل مورگان در پاسخ به این اتهامات، در پستی مفصل در شبکه ایکس، استدلال کرد که این دیدگاهها از نظر فنی و حقوقی نادرست هستند.
او به پروندههای ETFهای مرتبط با ریپل که به SEC ارائه شدهاند اشاره کرد و گفت:
«تمام متقاضیان ETFهای XRP در اسناد رسمی خود تصریح کردهاند که XRPL یک بلاکچین عمومی، غیرمتمرکز و بدون مجوز (permissionless) است. اگر چنین توصیفی نادرست بود، این شرکتها با مسئولیت حقوقی جدی مواجه میشدند.»
به گفته مورگان، این موضوع نشان میدهد که توصیف غیرمتمرکز بودن XRPL نه صرفاً یک شعار بازاریابی، بلکه یک ادعای حقوقی مستند و الزامآور است.
چرا اسناد ETF اهمیت دارند؟
پروندههای ETFها نزد SEC از اهمیت بالایی برخوردارند، زیرا هرگونه اطلاعات نادرست یا گمراهکننده در آنها میتواند تبعات قانونی سنگینی برای متقاضیان داشته باشد. شرکتهایی که خواهان راهاندازی صندوق قابل معامله ریپل هستند، موظفاند تمام اطلاعات را با دقت و صحت کامل ارائه کنند.
بر همین اساس، مورگان معتقد است اگر SEC یا نهادهای نظارتی کوچکترین تردیدی درباره تمرکز ریپل داشتند، هرگز چنین تعاریفی از XRPL را در پروندههای ETF نمیپذیرفتند. او افزود:
«وقتی نهادهای مالی بزرگ و معتبر، در مستندات رسمی خود شبکه XRP را غیرمتمرکز مینامند، دیگر نمیتوان این موضوع را صرفاً ادعای طرفداران ریپل دانست.»
در همین زمینه، بسیاری از تحلیلگران تأکید میکنند که تأثیر ETFها بر بازار رمزارزها میتواند بسیار فراتر از یک دارایی خاص باشد. اگر مایلید در اینباره بیشتر بخوانید، پیشنهاد میشود مقاله «تأثیر ETF رمزارزها بر قیمت بازار» را در وبسایت سیمکس مطالعه کنید. این مقاله بررسی میکند که چگونه صدور یا رد ETFها میتواند بهصورت مستقیم بر احساسات بازار و ارزش داراییهای دیجیتال تأثیر بگذارد.
پاسخ به اتهام «کنترل ریپل بر شبکه»
یکی از محورهای اصلی انتقادات نسبت به XRP این است که ریپل هنوز بخش بزرگی از توکنهای در گردش را در اختیار دارد و در نتیجه، میتواند بر قیمت و سیاستهای کلان اکوسیستم تأثیر بگذارد.
در مقابل، مورگان و دیگر حامیان ریپل تأکید میکنند که مالکیت توکنها الزاماً به معنای کنترل شبکه نیست.
به گفته آنها، ساختار اجماع XRPL بر اساس الگوریتم Ripple Protocol Consensus Algorithm (RPCA) عمل میکند که در آن تأیید تراکنشها بهوسیله مجموعهای از گرههای اعتبارسنج (validators) مستقل انجام میشود.
مورگان در دفاع از این سازوکار گفت:
«ریپل کنترل مستقیم بر گرهها ندارد و هر کسی میتواند بهصورت مستقل در شبکه مشارکت کند. این یعنی شبکه بدون مجوز است و هیچ نقطه مرکزی کنترل ندارد.»
نگاهی انتقادی به استدلال مورگان
اگرچه استناد به اسناد SEC میتواند از نظر حقوقی مستدل باشد، اما تحلیلگران فنی همچنان معتقدند که غیرمتمرکز بودن در سطح کد و ساختار شبکه با غیرمتمرکز بودن در اسناد حقوقی تفاوت دارد.
برای نمونه، منتقدان میگویند بخش قابل توجهی از گرههای تأییدکننده XRPL همچنان بهطور غیرمستقیم با ریپل مرتبط هستند یا از زیرساختهای وابسته به آن استفاده میکنند. همچنین، توزیع نامتوازن توکنها در اختیار شرکت ریپل، همچنان نگرانیهایی درباره تمرکز قدرت ایجاد میکند.
از این منظر، گرچه ادعای مورگان ممکن است از دید حقوقی پذیرفتنی باشد، اما از نظر فنی هنوز جای بحث دارد.
نتیجهگیری
مقاله اخیر کوینپدیا و اظهارات بیل مورگان بار دیگر نشان داد که بحث درباره ماهیت غیرمتمرکز XRP هنوز پایان نیافته است. مورگان با تکیه بر اسناد رسمی SEC تلاش دارد چهره حقوقی و معتبرتری از شبکه ریپل ارائه دهد، اما تحلیلگران فنی همچنان خواستار شفافیت بیشتری در ساختار شبکه و نقش ریپل در کنترل داراییها هستند.
در نهایت، به نظر میرسد پاسخ نهایی به پرسش «آیا ریپل واقعاً غیرمتمرکز است؟» نه در دادگاهها، بلکه در رفتار شبکه و تصمیمات فنی آینده ریپل لبز مشخص خواهد شد.
